Szlaki Turystyczne http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15 Thu, 23 Nov 2017 12:48:38 +0000 Joomla! - Open Source Content Management pl-pl Oznakowane piesze szlaki turystyczne http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/242-oznakowane-piesze-szlaki-turystyczne http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/242-oznakowane-piesze-szlaki-turystyczne

Nowa Ruda ze względu na górskie położenie, malowniczość krajobrazów i obecność w jej granicach wielu obiektów o ciekawej architekturze, a także wpisanych do rejestru i ewidencji zabytków jest miastem o dużym potencjale turystycznym.

Potencjał ten nie jest i nigdy nie był jednak w pełni wykorzystywany, a turystyka nigdy nie była znaczącą gałęzią gospodarki miasta. W mieście istnieje wiele form spędzania wolnego czasu: liczne szlaki turystyki pieszej, rowerowej, trasy górskie, możliwość uprawiania jazdy konnej.

]]>
biuro@cforum.pl (Mateusz) Szlaki turystyczne Sun, 16 Jun 2013 14:29:10 +0000
Sudecki Szlak Konny http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/245-sudecki-szlak-konny http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/245-sudecki-szlak-konny

ODCINEK WSCHODNI

  • 0,0 km –  Stajnia etapowa - "Słoneczna Dolina", 57-540 Lądek Zdrój, ul. Stójków 46, Tel. 748 147 960, 665290245 lub 693908857,  www.slonecznadolina.pl, stajnia@slonecznadolina.pl lub btbtomkiewicz@gmail.com, Bożena i Stanisław Tomkiewiczowie.

Stójków k/Lądka-Zdroju. Wioska pomiędzy Lądkiem-Zdrój a Stroniem Śląskiem nad Białą Lądecką. Wzdłuż Stójkowa biegnie zamknięta w 2004 r. linia kolejowa łącząca Kłodzko ze Stroniem Śląskim.

]]>
biuro@cforum.pl (Mateusz) Szlaki turystyczne Sun, 16 Jun 2013 15:41:46 +0000
Szlak Czerwony http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/1175-szlak-czerwony http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/1175-szlak-czerwony

Część 2.

2,5 do 3 godzin

Punkt na trasie ul. Słupiecka 2 - Filia Miejskiego Ośrodka Kultury – dawniej Górniczy Dom Kultury. Centrum Kulturalne w dzielnicy Słupiec.  

Punkt na trasie ul. Radkowska 27 - Kościół św. Katarzyny – według zapisów J. Wittiga pierwsza świątynia wzniesiona w pierwszej połowie XVI wieku, po wielokrotnych przebudowach w stylu neogotyckim. W części centralnej znajduje się obraz przedstawiający patronkę kościoła św. Katarzynę Aleksandryjską. Jest to świątynia trójnawowa z wysmukłą wysoką wieżą z zegarem, którą wieńczy ostrosłupowy hełm ze sterczynami w każdym narożu. W wielobocznym prezbiterium zachowały się jako jedyne po drugiej wojnie światowej witraże przedstawiające czterech ewangelistów. Boczne witraże są już dziełem współczesnym i przedstawiają sceny z życia Chrystusa. 

Punkt na trasie ul. Szkolna 3 - budynek starej szkoły -  Budynek szkoły wzniesiono w stylu budownictwa ceglanego w duchu neorenesansu, a szczyt w duchu gotyku ceglanego. Wiele elementów w budynku zostało wykonanych z czerwonego piaskowca pochodzącego z kamieniołomu na Górze Wszystkich Świętych. 

Punkt na trasie ul. Radkowska - zabytkowy park dworski ze starodrzewiem przy potoku Dzik - Nazwa parku „stary” wzięła się od tego, że został stworzony wraz z powstaniem pałacu, czyli około 1685 r. Park okrąża z jednej strony potok Dzik, który w tym miejscu stanowił fosę dla pałacu.

Punkt na trasie po przeciwnej stronie ul. Piwna - zabudowania starego browaru - Browar założony w 1633 r. Pod koniec XIX i XX w. Stał się własnością znanej słupieckiej rodziny piwowarów i gorzelników Thieneltów. W 1945 r. przejęty w stanie produkującym jako „Państwowy Browar Szlagowo”.  

Punkt na trasie ul. Piwna 5 - Kościół Ewangelicki (obecnie dom mieszkalny) z rzeźbami i kamiennymi elementami. Pochodzi z 1903 r., murowany z regularnych ciosów z szarego piaskowca, ozdobiony detalem z czerwonego piaskowca z wykutą datą budowy i zatartą inskrypcją. 

Punkt na trasie ul. Połoniny - droga krzyżowa – powstała z inicjatywy pustelnika Josepha Hoffmana, grunt pod zabudowę ofiarował rolnik Franz Matzner. Kamieniarz Kintscher ze Ścinawki Średniej wykonał do niej 16 stacji tj. 14 właściwych, 1 wprowadzającą i 1 kończącą. Pierwotnie obrazy przedstawiające mękę Pańską były malowane, dopiero końcem XX wieku poszczególne stacje otrzymały płaskorzeźby z metaloplastyki. 

Punkt na trasie Góra Wszystkich Świętych - Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej – Świątynia miała stanowić wotum za ocalenie od dżumy, jaka miała miejsce w 1680 r. na terenie Ziemi Kłodzkiej. Wybudował ją prawdopodobnie Christoph Langer, miejscowy szewc, wg projektu Jacobo Carove, pierwotnie na planie wpisanego w kwadrat krzyża greckiego o zaokrąglonych narożach, zwieńczona wieloboczną, pozorną kopułą z latarnią. Budulec stanowił miejscowy kamień. W 1750 r. dobudowano od zachodniej strony nawę i 2 boczne kaplice. Kościół został odbudowany w latach 1994-2000. Są w niej pochowani członkowie rodziny von Morgante, ówczesnych właścicieli Słupca, włoskiego pochodzenia. W ołtarzu głównym z korynckimi kolumnami zwraca uwagę figura Matki Bożej Bolesnej, a we wnętrzu sztukaterie w stylu „auriculaire” zwanym w Bawarii „stylem małżowiny usznej”. 

Punkt na trasie Wieża widokowa na Górze Wszystkich Świętych  - powstała dzięki staraniom słupieckiej sekcji GGV - Kłodzkie Towarzystwo Górskie (niem. Glatzer Gebirgsverein). W 1889 r. wybudowano mini wieżę o wysokości 2,8 m. Góra Wszystkich Świętych była dużą atrakcją turystyczną, więc ok. 20 lat później sekcja GGV zaproponowała budowę nowej, wyższej wieży. 12 czerwca 1913 r. wmurowano pod jej budowę kamień węgielny. Niedługo potem oddano do użytku nową, 15 m, okrągłą, zwieńczoną galeryjką wieżę widokową, wznoszącą się na wysokości 648 m n.p.m. i wybudowaną z czerwonego piaskowca, której nadano imię feldmarszałka von Moltke. Po gruntowanym remoncie w 2011 r. można z niej podziwiać piękne panoramy Sudetów Wschodnich i Środkowych.

{gallery}aktualnosci/szlakgss/{/gallery}

]]>
it@um.nowaruda.pl (wbp) Szlaki turystyczne Wed, 22 Jun 2016 10:40:35 +0000
Szlak Żółty http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/1176-szlak-zolty http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/1176-szlak-zolty

Wędrówka szlakiem to wspaniałe doznania estetyczne. Mnóstwo osobliwości historycznych i przyrodniczych. Przepiękne widoki na Wzgórza Ścinawskie, Góry Stołowe, Orlickie, Rów Ścinawski. Ciekawe obiekty związane z bogatą historią miasta.

Czas przejścia: ok. 5 godz.

Możliwość podziału na 2 niezależne części, z tym samym punktem wyjściowym

Część  1.

1,5 godziny

Punkt na trasie ul. Kolejowa - stacja PKP - przez miasto przebiega linia kolejowa Kłodzko – Wałbrzych, obecnie jedna z najpiękniejszych w Polsce. Powstała w latach 1879-1880, a przebudowana do dwutorowej w latach 1903-12. Pierwotnie miała to być część Śląskiej Kolei Górskiej, będącej elementem połączenia Berlina z Wiedniem. Służyła nie tylko połączeniom pasażerskim, ale też do wywożenia węgla z noworudzkich kopalń. Linia przechodzi przez 3 dwukomorowe tunele, 8 bardzo wysokich wiaduktów oraz 2 mosty o konstrukcji stalowej. Z wiaduktów można oglądać piękne krajobrazy. Budynek stacji rozbudowano prawdopodobnie w 1903 r. w stylu neoklasycystycznym łączonym ze stylem arkadowym. 

Punkt na trasie ul. Kolejowa 22 - narożny budynek ślusarza, na którym wisi klucz. Klucz ma symbolizować wejście do miasta. Budynek zbudowany w końcu XIX wieku, kryty dachem dwuspadowym ceramicznym, w którym zachowana jest oryginalna stolarka drzwiowa i częściowo okienna. 

Punkt na trasie ul. Armii Krajowej 15 - dawna fabryka mebli, pierwotnie żaluzji (obecnie budynek AGROREG S.A.) – fabryka założona w 1891 r. przez Carla Klembta i Ernsta Geyera. Po II wojnie światowej mieściła się w nim Dolnośląska Fabryka Mebli, a po jej upadku znalazła w nim miejsce firma drukarska oraz powstała lokalna Agencja Rozwoju Regionalnego „AGROREG S.A”. 

Punkt na trasie ul. Strzelecka 2a - Miejski Ośrodek Kultury zbudowany w latach 1967-1970. Obiekt powstał przy pomocy finansowej Kopalni Węgla Kamiennego „Nowa Ruda”. Wewnątrz są: sala kinowa, restauracja, przestronne hole, w których organizowane są wystawy, sala baletowa, pomieszczenia do zajęć dla dzieci i młodzieży, restauracja, jak również piękna sala miedziana do celów konferencyjnych. W obiekcie swoją siedzibę ma Zespół Pieśni i Tańca Nowa Ruda, który powstał w 1971 r. 

Punkt na trasie ul. Strzelecka 2a - popiersie Franza Eckerta - twórca hymnu Japonii urodził się 5 kwietnia 1852 r. w Nowej Rudzie (wówczas Neurode) w rodzinie urzędnika sądowego. Tu zamieszkiwał w domu przy ulicy Kirchenstrasse 115/116 (obecnie ul. Kościelna). W 1880 r. japońskie ministerstwo marynarki wojennej zleciło Eckertowi skomponowanie hymnu narodowego. Muzyk wybrał melodię japońską napisaną przez Hayashiego Hiromoriego na tradycyjne instrumenty japońskie, którą zaaranżował i rozbudował brzmieniowo do gry na instrumentach europejskich. Franz Eckert zmarł w wyniku choroby nowotworowej 8 sierpnia 1916 r. w Seulu i tam został pochowany na cmentarzu dla obcokrajowców. 

Punkt na trasie ul. Strzelecka 2a - aleja gwiazd  - w Nowej Rudzie co rocznie odbywa się Międzynarodowy Festiwal Filmowy. Festiwal promuje kino amatorskie i niezależne, a także ważniejsze produkcje kina polskiego i światowego. Gośćmi festiwalu są znane postacie świata filmowego, które na pamiątkę zostawiają odciski dłoni umieszczane w alei gwiazd. 

Punkt na trasie ul. Sybiraków przed Miejskim Ośrodkiem Kultury - obeliski trudu górniczego i Sybiraków 

Punkt na trasie ul. Łużycka - budynek nr 2 z płaskorzeźbą św. Mikołaja –  Willa dr. med. Franckego, zbudowana w 1928 r. w stylu modernizmu łączonego z neoklasycyzmem. Jej ozdobą jest płaskorzeźba św. Mikołaja wykonana przez noworudzianina Augusta Wittiga. 

Punkt na trasie ul. Łużycka - narożny  budynek  z XIX w. - punkt widokowy.

Punkt na trasie ul. Łużycka - piaskowcowa figura Panny Marii  - piaskowcowa figura Madonny z Dzieciątkiem  wykonana w 1833 r., ufundowana przez Hedwige Harder. Trzykrotnie przechodziła renowację w roku 1894, 1906, 2011. 

Punkt na trasie wyjście z ogrodów działkowych w kierunku kapliczek dżumowych - kamienny krzyż  początek ścieżki pątniczej wiodącej na szczyt Góry Anny.

Punkt na trasie kapliczki dżumowe – 3  kapliczki prawdopodobnie zbudowane pod koniec XVIII wieku, jako votum z powodu epidemii dżumy. Wg innych źródeł były przystankami procesji prowadzonej na szczyt Góry Anny. 

Punkt na trasie Góra Anny - schronisko wzniesione w 1882 r. w formie pawilonu w stylu budownictwa letniskowego, prawdopodobnie przebudowane w 1903 r. Częściowo murowane, częściowo drewniane i częściowo o konstrukcji szkieletowej. Obecnie w rękach prywatnych. W trakcie renowacji. 

Punkt na trasie Góra Anny - Kościół pw. św. Anny - wraz z pustelnią wzniesiony w 1644 r., jednonawowy, w stylu barokowym, przez fundację właściciela dóbr noworudzkich Bernharda II von Stillfrieda w miejscu wcześniejszej drewnianej kaplicy z 1515 r. Jeden z pierwszych barokowych kościołów górskich fundowanych przez szlachtę i arystokrację Ziemi Kłodzkiej. Znajduje się w nim drewniana, gotycka figurka św. Anny Samotrzeciej z 1495 r. W barokowym ołtarzu głównym obraz przedstawiający św. Annę uczącą Maryję i św. Joachima. Wokół kościoła i pustelni piaskowcowy mur wykonany przed 1810 r. oraz kamienny krzyż. 

Punkt na trasie Góra Anny -  ośrodek konny Overo – prywatny ośrodek jeździecki, obok którego przebiega Sudecki Szlak Konny.

Punkt na trasie Góra Anny - wieża widokowa z roztaczającą się z niej panoramą - Góra Anny uważana jest za jeden z lepszych punktów widokowych. Doceniano to już w II poł. XIX w. Zgodnie z przekazami w 1882 r. wzniesiono tutaj pawilon, a przy nim drewnianą platformę o wysokości 5 m., z której był widok na okolice. W 1906 r. pomost ten z konieczności pomniejszono. Wtedy pojawił się pomysł budowy murowanej wieży widokowej. Staraniem Carla Ferche, ówczesnego przewodniczącego noworudzkiej sekcji Kłodzkiego Towarzystwa Górskiego, w 1911 r. zbudowano i oddano do użytku wysoką na 14 m wieżę z czerwonego piaskowca, na planie czworokąta. Do niedawna na wieży były zamontowane anteny i przekaźniki. Obecnie jest remontowana. Po przywróceniu jej pierwotnej funkcji będzie dostępna dla turystów. 

 

 Część 2.

3,5 godziny

Punkt na trasie ul. Kolejowa - stacja PKP - przez miasto przebiega linia kolejowa Kłodzko – Wałbrzych, obecnie jedna z najpiękniejszych w Polsce. Powstała w latach 1879-1880, a przebudowana do dwutorowej w latach 1903-12. Pierwotnie miała to być część Śląskiej Kolei Górskiej, będącej elementem połączenia Berlina z Wiedniem. Służyła nie tylko połączeniom pasażerskim, ale też do wywożenia węgla z noworudzkich kopalń. Linia przechodzi przez 3 dwukomorowe tunele, 8 bardzo wysokich wiaduktów oraz 2 mosty o konstrukcji stalowej. Z wiaduktów można oglądać piękne krajobrazy. Budynek stacji rozbudowano prawdopodobnie w 1903 r. w stylu neoklasycystycznym łączonym ze stylem arkadowym.

Punkt na trasie ul. Kościelna 30 - Dwór wzniesiony w 1598 r. przez Bernharda von Stillfrieda z charakterystycznym portalem wykonanym przez włoskiego kamieniarza, o czym świadczą liczne motywy zdobnicze. W czasie wojny 30-letniej oraz w drugiej poł. XVIII w. dwór pełnił okresowo siedzibę właścicieli dóbr noworudzkich. W latach 1796-1816 w jednej z sal odprawiane były nabożeństwa dla wspólnoty ewangelickiej. Następnie został odkupiony od rodziny von Magnis, kolejnych właścicieli, przez rodzinę Tschischwitzów, w których posiadaniu znajdował się do lat 30. XIX w. Następnym właścicielem był Alfred von Aulock z Poliwody. W 1823 r. dwór spłonął, po czym został odbudowany jeszcze w pierwszej poł. XIX w. Przebudowany w latach 1850-1860, kiedy dobudowano wieżę w stylu nawiązującym do neoklasycyzmu i tudorowskiego neogotyku. Do roku 1930 pełnił funkcję siedziby szlacheckiej, później użytkowany był jako rządcówka. Piwnice dworu od XVI w. były przeznaczone na magazyn wina. Dwór po 1945 r., był budynkiem użyteczności publicznej, a obecnie jest własnością prywatną.   

Punkt na trasie ul. Fredry 22 - Budynek powstały w końcu XIX w. jako gościniec po czterema lwami. 3 - kondygnacyjny, murowany, licowany cegłą; bryła urozmaicona bogatym plastycznym, eklektycznym, ceglanym detalem o formach neoromańskich. Widoczne wyraźne podziały ramowe, nadwieszone wieżyczkowe sterczyny narożne z rzeźbami lwów. 

Punkt na trasie ul. Fredry 17 - dawny budynek teatru, kina, obecnie dom handlowy – budynek  wzniesiono około XIX w. W latach 1945-1989 mieściło się w nim kino, po którego likwidacji prowadzono tam działalność produkcyjną, usługową i handlową. 

Punkt na trasie ul. Fredry  15 – budynek mieszkalno-usługowy - dawny młyn – budynek wymieniany już w dokumencie z 1352 r. jako młyn należący wówczas do wsi Włodowice. Był to młyn dominialny, który przed 1807 r. został sprzedany i zmienił swoje przeznaczenie. W czasie przebudowy w końcu XIX w. podwyższony o 2 nadbudowane kondygnacje. 

Punkt na trasie ul. Fredry 6 -  budynek prawdopodobnie powstał w miejscu dawnej ujeżdżalni konnej w latach 1800-1807. Później były tam 2 gospody. Warte uwagi są sklepienia, dwa późno barkowe portale z datami 1800 i 1807 oraz inicjałem O (noworudzka rodzina Opitzów). W okresie przedwojennym znajdowała się tam gospoda „Pod Gwiazdą”, po 1945 r. piwiarnia „Pod Beczką”. 

Punkt na trasie figura św. Jana Nepomucena z 1706 r. - najstarsza rzeźba świętego w Nowej Rudzie, patrona tonących i spowiedników. Skrzyżowanie ul. Podjazdowej, Cmentarnej i Fredry. 

Punkt na trasie ul. Fredry 1 dawny dom handlowy Wolfa (ze sfinksem nazywanym  syrenką noworudzką oraz płaskorzeźbą, przedstawiająca historię transportu, wykonaną z ceramiki bolesławieckiej). Budynek powstały w końcu XVI w. W XVIII w. należał do jednego z bogatszych noworudzkich sukienników Antona Michaela Wolfa prowadzącego interesy handlowe z kupcami zamorskimi, o czym może świadczyć znajdujący się na narożniku budynku sfinks z uskrzydloną głową nazywany również noworudzką syrenką. W 1920 r. otrzymał nową dekorację fasady wykonaną z ceramicznych plakiet z ceramiki bolesławieckiej przedstawiającą środki transportu z lat 30-tych XIX w. oraz początku XX w. 

Punkt na trasie narożny budynek u zejścia się ul. Kościuszki z ul. Jeziorną -  dawniej hotel i klub. Nagrywano tam film czeski „Ja Olga Hepnerova”.

Punkt na trasie ul. Cmentarna 31 - kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny - kościół drewniany istniał w tym miejscu pod koniec XV w. Obecną świątynię wzniesiono w latach ok. 1500 – 1502, jako kościół parafialny pw. św. Mikołaja, gdy przeniesiono tutaj siedzibę  parafii z kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Nowe wezwanie kościół otrzymał przed 1693 r. Od 1693 r. zwany był także Kościołem Brackim z uwagi na istnienie erygowanego przy nim Bractwa NMP. Swój obecny wygląd zawdzięcza przebudowie, jaka miała miejsce w latach ok. 1700 – 1730. Przy kościele zachował się stary kamienny bruk, a nad jednym z bocznych wejść, obok kamiennego krzyża, znajduje się barokowa płaskorzeźba przedstawiająca wniebowzięcie NMP. 

Punkt na trasie ul. Cmentarna – schody, brama wejściowa i cmentarz – kamienne schody prowadzą do bramy wejściowej, która mieści rzeźbę piety, jedną z dwóch w mieście. Dalej po lewej stronie od wejścia zachowała się tablica pamiątkowa upamiętniającą wojnę prusko – austriacką z polskimi nazwiskami. Na cmentarzu zachowały się kaplice z grobami zmarłych z rodzin Rose i Nave oraz kwatera z grobami górników noworudzkiej kopalni, którzy zginęli w katastrofie górniczej w 1941 r. 

Punkt na trasie nitowany most pomiędzy placem Grunwaldzkim, a dawniejszym placem rybnym (zaplecze budynku przy ul. Cmentarnej 23) o nawierzchni drewnianej. Punkt widokowy. 

Punkt na trasie ul. Cmentarna 23 - budynek dawnego młyna wodnego – na ścianie budynku znajdują się 2 kartusze herbowe z literami LG (Ludwik Goetzen) i czeskimi lwami z datą 1758. Po wojnie w budynku tym była fabryka zabawek, a teraz jest siedziba Noworudzkiego Towarzystwa Budownictwa Społecznego. 

Punkt na trasie ul. Loretańska - boczne wejście na cmentarz - kolumna maryjna z 1713 r. pomiędzy dwoma lipami. Rzeźba w stylu barokowym przedstawia Maryję z Dzieciątkiem. Jedna z dwóch kolumnowych figur maryjnych w mieście (druga na pl. Matejki). 

Punkt na trasie ul. Cmentarna - Kaplica Loretańska – jedyna zachowana na Ziemi Kłodzkiej. Konsekrowana w 1768 r. Pierwszy remont obiektu miał miejsce w 1884 r., ostatni do II wojny światowej w 1918 r. Po wojnie kaplicę wyremontowano staraniem Fundacji Odnowy Ziemi Noworudzkiej przy współpracy samorządu miasta. Przed noworudzką kaplicą loretańską w latach 1773 – 1841 powstał zespół rzeźb: Chrystus na Krzyżu, Matka Boska, św. Józef, a poniżej modlący się Jezus w Ogrójcu i 3 rzeźby śpiących apostołów, prowadzą do niej monumentalne schody.

Punkt na trasie ul. Cmentarna 53 – w oddali  kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego – historycznie pierwsza świątynia w Nowej Rudzie, związana z pierwszą wzmianką o Nowej Rudzie wymieniającą jej proboszcza Reynharda w 1337 r. Zlokalizowany jest w najstarszej części miasta. Wg legendy powódź przyniosła w to miejsce drewniany krzyż. Uznano to za znak boży i postawiono na pamiątkę tego zdarzenia drewnianą świątynię. Wokół  pobudowano domostwa i tak powstała osada zwana Neurode ("Nowe karczowisko"). Pierwszą drewnianą świątynię spalili husyci w 1428 r. Odbudowano ją również jako drewnianą. Kościół stracił na znaczeniu w 1502 r., gdy wybudowano murowany i lepiej usytuowany ówczesny kościół pw. św. Mikołaja (obecnie kościół Wniebowzięcia NMP). W 1726 r. na jego miejscu wzniesiono świątynię murowaną, w stylu barokowym. Jest to budowla jednonawowa, prostokątna, o salowym wnętrzu przechodzącym w węższe, trójbocznie zakończone prezbiterium, z wieżą od frontu i z romańskimi oknami. We wnętrzu główny ołtarz to jednocześnie XII i XIV stacja Drogi Krzyżowej. Nad tabernakulum znajduje się olbrzymi krucyfiks przedstawiający konanie Chrystusa, natomiast pod mensą ołtarzową przedstawione jest złożenie do grobu. 

Punkt na trasie ul. Piłsudskiego 20 – Willa Konrad –  wybudowana w 1889 r. dla jednego z właścicieli wydawnictwa Treutler, Conrad & Taube i fabryki sznurka w stylu neorenesansu, łączonego z gotyckimi, cylindrycznymi basztami i wieżami. W podobnym stylu powstał przyległy do zameczku budynek gospodarczy.

Punkt na trasie ul. Stara Droga 31  - dwór Stillfriedów zwany dolnym zamkiem - powstał około 1600 r. w stylu renesansowym, o małej, zwartej bryle, murowany z kamienia, z dachem czterospadowym. Przebudowany w XVIII i XIX w. Pierwotnie otoczony zespołem parkowym i zachowanymi do dziś zabudowaniami gospodarczymi z XIX w. 

Punkt na trasie ul. Jana Pawła II - Kościół św. Barbary - Duszpasterstwo w Drogosławiu powstało w 1907 r. za sprawą proboszcza Arnolda Wachsmanna, który rok później uzyskał pozwolenia na budowę kościoła, kamień węgielny wmurowano 19.05.1910 r., a kościół pw. św. Barbary, patronki górników, poświęcono 12.09.1911 r. Świątynię wybudowała wg. projektu architekta Schneidera firma B. Tautz z Nowej Rudy. Wystrój wnętrza tworzy polichromia wykonana w 1911 r. przez malarza Richtera z Kłodzka, witraże wykonane przez witrażystę Nierle z Wrocławia, kamieniarkę wg. projektu architekta Schneidera wykonali kamieniarze z Lądka. Wyposażenie kościoła, w większości z czasu budowy, to min. ołtarz główny noszący nazwę Altare Privilegiatum, figury pochodzące z lądeckich warsztatów rzemieślniczych, 31- głosowe organy zbudowane przez Józefa i Franciszka Luxów z Lądka w 1912 r., 3 dzwony wykonane w 1919 r. 

Punkt na trasie ul. Zdrojowisko - budynki z początku XX wieku służące mieszkańcom obsługującym ośrodek sanatoryjny, a później letniskowy działający w latach 1836-1939 

Punkt na trasie ul. Zdrojowisko - Most kolejowy na filarach z czerwonego piaskowca o konstrukcji kratownicowej. Długość mostu 148,4 metry. Wysokość toru jazdy nad doliną Jugowskiego Potoku 30 m. Most kształtem zbliżony do Czarnego Mostu w Nowej Rudzie - trzy kamienne filary z prześwitami i cztery kratownicowe przęsła z jazdą górą. Na przęsłach południowych od lat 80-tych XX w. zdemontowano jeden tor.

]]>
it@um.nowaruda.pl (wbp) Szlaki turystyczne Wed, 22 Jun 2016 10:45:25 +0000
Szlak Zielony http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/1177-szlak-zielony http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/1177-szlak-zielony

Prowadzący przez 3 ważne wzgórza Nowej Rudy tj. Górę Świętej Anny, Górę Wszystkich Świętych oraz Kościelec. Szlak bardzo malowniczy, zwłaszcza gdy wzbogacimy go wyjściem na wieżę widokową na Kościelcu. Po drodze 2 kaplice górskie.
Czas  przejścia: ok. 7 godz.
Część 1.

2,5 godziny

Punkt na trasie ul. Kolejowa - stacja PKP - przez miasto przebiega linia kolejowa Kłodzko – Wałbrzych, obecnie jedna z najpiękniejszych w Polsce. Powstała w latach 1879-1880, a przebudowana do dwutorowej w latach 1903-12. Pierwotnie miała to być część Śląskiej Kolei Górskiej, będącej elementem połączenia Berlina z Wiedniem. Służyła nie tylko połączeniom pasażerskim, ale też do wywożenia węgla z noworudzkich kopalń. Linia przechodzi przez 3 dwukomorowe tunele, 8 bardzo wysokich wiaduktów oraz 2 mosty o konstrukcji stalowej. Z wiaduktów można oglądać piękne krajobrazy. Budynek stacji rozbudowano prawdopodobnie w 1903 r. w stylu neoklasycystycznym łączonym ze stylem arkadowym. 

Punkt na trasie ul. Kolejowa 22 - narożny budynek ślusarza, na którym wisi klucz. Klucz ma symbolizować wejście do miasta. Budynek zbudowany w końcu XIX wieku, kryty dachem dwuspadowym ceramicznym, w którym zachowana jest oryginalna stolarka drzwiowa i częściowo okienna. 

Punkt na trasie ul. Armii Krajowej 15 - dawna fabryka mebli, pierwotnie żaluzji (obecnie budynek AGROREG S.A.) – fabryka założona w 1891 r. przez Carla Klembta i Ernsta Geyera. Po II wojnie światowej mieściła się w nim Dolnośląska Fabryka Mebli, a po jej upadku znalazła w nim miejsce firma drukarska oraz powstała lokalna Agencja Rozwoju Regionalnego „AGROREG S.A”.

Punkt na trasie ul. Strzelecka przed wejściem do hotelu Parkowa - figura Św. Trójcy i pień skrzemieniałego drzewa – barokowa figura św. Trójcy wykonana w 1798 r. z piaskowca. Fundatorem był Franz Rosenberger. Na wysokim cokole z łacińską inskrypcją umieszczona jest Trójca św., poniżej MB Bolesna i św. Franciszek Ksawery. 

Pień skrzemieniałego drzewa został wydobyty z KWK „Nowa Ruda”. To skamielina flory górnokarbońskiej sprzed około 250 mln lat.

Punkt na trasie ul. Strzelecka - powyżej budynku ul. Nowa Osada nr 4 - kamień Carla Ferche - upamiętnia kierownika noworudzkiej sekcji GGV działającej na rzecz ochrony przyrody i rozwoju turystyki. Za zasługi dla turystyki władze Kłodzkiego Towarzystwa Górskiego postawiły mu pomnik z czerwonego piaskowca, na którym umieszczono kłodzką różę – symbol GGV oraz napis „Wędrowcze, wiedz, że kamień ten ustawiono najwierniejszemu przyjacielowi naszych gór! Kochaj je jak on, uwierz, one Ci się odwdzięczą!” 

Punkt na trasie Góra Anny - schronisko wzniesione w 1882 r. w formie pawilonu w stylu budownictwa letniskowego, prawdopodobnie przebudowane w 1903 r. Częściowo murowane, częściowo drewniane i częściowo o konstrukcji szkieletowej. Obecnie w rękach prywatnych. W trakcie renowacji.

Punkt na trasie Góra Anny - Kościół pw. św. Anny - wraz z pustelnią wzniesiony w 1644 r., jednonawowy, w stylu barokowym, przez fundację właściciela dóbr noworudzkich Bernharda II von Stillfrieda w miejscu wcześniejszej drewnianej kaplicy z 1515 r. Jeden z pierwszych barokowych kościołów górskich fundowanych przez szlachtę i arystokrację Ziemi Kłodzkiej.  Znajduje się w nim drewniana, gotycka figurka św. Anny Samotrzeciej z 1495r. W barokowym ołtarzu głównym obraz przedstawiający św. Annę uczącą Maryję i św. Joachima. Wokół kościoła i pustelni piaskowcowy mur wykonany przed 1810 r. oraz kamienny krzyż. 

Punkt na trasie Góra Anny - wieża widokowa z roztaczającą się z niej panoramą - Góra Anny uważana jest za jeden z lepszych punktów widokowych. Doceniano to już w II poł. XIX w. Zgodnie z przekazami w 1882 r. wzniesiono tutaj pawilon, a przy nim drewnianą platformę o wysokości 5 m., z której był widok na okolice. W 1906 r. pomost ten z konieczności pomniejszono. Wtedy pojawił się pomysł budowy murowanej wieży widokowej. Staraniem Carla Ferche, ówczesnego przewodniczącego noworudzkiej sekcji Kłodzkiego Towarzystwa Górskiego, w 1911 r. zbudowano i oddano do użytku wysoką na 14 m wieżę z czerwonego piaskowca, na planie czworokąta. Do niedawna na wieży były zamontowane anteny i przekaźniki. Obecnie jest remontowana. Po przywróceniu jej pierwotnej funkcji będzie dostępna dla turystów. 

Punkt na trasie Wieża widokowa na Górze Wszystkich Świętych  - powstała dzięki staraniom słupieckiej sekcji GGV - Kłodzkie Towarzystwo Górskie (niem. Glatzer Gebirgsverein). W 1889 r. wybudowano mini wieżę o wysokości 2,8 m. Góra Wszystkich Świętych była dużą atrakcją turystyczną, więc ok. 20 lat później sekcja GGV zaproponowała budowę nowej, wyższej wieży. 12 czerwca 1913 r. wmurowano pod jej budowę kamień węgielny. Niedługo potem oddano do użytku nową, 15 m, okrągłą, zwieńczoną galeryjką wieżę widokową, wznoszącą się na wysokości 648 m n.p.m. i wybudowaną z czerwonego piaskowca, której nadano imię feldmarszałka von Moltke. Po gruntowanym remoncie w 2011 r. można z niej podziwiać piękne panoramy Sudetów Wschodnich i Środkowych. 

Punkt na trasie Góra Wszystkich Świętych - Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej – Świątynia miała stanowić wotum za ocalenie od dżumy, jaka miała miejsce w 1680 r. na terenie Ziemi Kłodzkiej. Wybudował ją prawdopodobnie Christoph Langer, miejscowy szewc, wg projektu Jacobo Carove, pierwotnie na planie wpisanego w kwadrat krzyża greckiego o zaokrąglonych narożach, zwieńczona wieloboczną, pozorną kopułą z latarnią. Budulec stanowił miejscowy kamień. W 1750 r. dobudowano od zachodniej strony nawę i 2 boczne kaplice. Kościół został odbudowany w latach 1994-2000. Są w niej pochowani członkowie rodziny von Morgante, ówczesnych właścicieli Słupca, włoskiego pochodzenia. W ołtarzu głównym z korynckimi kolumnami zwraca uwagę figura Matki Bożej Bolesnej, a we wnętrzu sztukaterie w stylu „auriculaire” zwanym w Bawarii „stylem małżowiny usznej”. 

 Część 2

5 godzin

Punkt na trasie ul. Kolejowa - stacja PKP - przez miasto przebiega linia kolejowa Kłodzko – Wałbrzych, obecnie jedna z najpiękniejszych w Polsce. Powstała w latach 1879-1880, a przebudowana do dwutorowej w latach 1903-12. Pierwotnie miała to być część Śląskiej Kolei Górskiej, będącej elementem połączenia Berlina z Wiedniem. Służyła nie tylko połączeniom pasażerskim, ale też do wywożenia węgla z noworudzkich kopalń. Linia przechodzi przez 3 dwukomorowe tunele, 8 bardzo wysokich wiaduktów oraz 2 mosty o konstrukcji stalowej. Z wiaduktów można oglądać piękne krajobrazy. Budynek stacji rozbudowano prawdopodobnie w 1903 r. w stylu neoklasycystycznym łączonym ze stylem arkadowym. 

Punkt na trasie ul. Kościelna 30 - Dwór wzniesiony w 1598 r. przez Bernharda von Stillfrieda z charakterystycznym portalem wykonanym przez włoskiego kamieniarza, o czym świadczą liczne motywy zdobnicze. W czasie wojny 30-letniej oraz w drugiej poł. XVIII w. dwór pełnił okresowo siedzibę właścicieli dóbr noworudzkich. W latach 1796-1816 w jednej z sal odprawiane były nabożeństwa dla wspólnoty ewangelickiej. Następnie został odkupiony od rodziny von Magnis, kolejnych właścicieli, przez rodzinę Tschischwitzów, w których posiadaniu znajdował się do lat 30. XIX w. Następnym właścicielem był Alfred von Aulock z Poliwody. W 1823 r. dwór spłonął, po czym został odbudowany jeszcze w pierwszej poł. XIX w. Przebudowany w latach 1850-1860, kiedy dobudowano wieżę w stylu nawiązującym do neoklasycyzmu i tudorowskiego neogotyku. Do roku 1930 pełnił funkcję siedziby szlacheckiej, później użytkowany był jako rządcówka. Piwnice dworu od XVI w. były przeznaczone na magazyn wina. Dwór, po 1945r., był budynkiem użyteczności publicznej, a obecnie jest własnością prywatną.

Punkt na trasie ul. Fredry 22 - Budynek powstały w końcu XIX w. jako gościniec po czterema lwami. 3 -kondygnacyjny, murowany, licowany cegłą; bryła urozmaicona bogatym plastycznym, eklektycznym, ceglanym detalem o formach neoromańskich. Widoczne wyraźne podziały ramowe, nadwieszone wieżyczkowe sterczyny narożne z rzeźbami lwów. 

Punkt na trasie ul. Sportowa - stadion miejski służący Klubowi Sportowemu „Piast” Nowa Ruda.

 Punkt na trasie  Włodzicka Góra - ruiny wieży widokowej na Włodzickiej Górze

]]>
it@um.nowaruda.pl (wbp) Szlaki turystyczne Wed, 22 Jun 2016 10:47:51 +0000
Szlak Trudu Górniczego http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/1178-szlak-trudu-gorniczego http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/1178-szlak-trudu-gorniczego

Nowopowstały dzięki inicjatywie noworudzkiego koła PTTK im. „Gwarków Noworudzkich”. Uwzględnia miejsca związane z 700-letnią historią wydobycia węgla na terenie miasta i gminy Nowa Ruda. Na trasie jest największa atrakcja Nowej Rudy – Podziemna  Trasa Turystyczna „Kopalni Węgla”.

Czas przejścia: ok.  1,5 godz.

Punkt na trasie ul. Józefa Piłsudskiego 27-29 - zabudowania dawnego Zakładu Przemysłu Jedwabniczego Nowa Ruda (produkcja syntetycznego jedwabiu). Pierwotnie fabryka Wilhelm Jordan i Karl Rothlig. Dużą fabrykę wybudowała także wiedeńska firma Hermann Pollack"s Sohne. Austriacy zamontowali w niej 300 nowoczesnych krosien, właśnie w budynkach Jordana i Pollacka. Obecnie budynki byłego zakładu  przejął właściciel prywatny, który zmienił ich funkcje na mieszkania. 

Punkt na trasie ul. Józefa Piłsudskiego 39 - dawny szpital górniczy 

Punkt na trasie ul. Obozowa 4 - Wieża szybu Lech powstała około 1890 roku, pierwotnie wieża murowana, obecnie stalowa

Punkt na trasie ul. Obozowa 4 - Muzeum Górnictwa w Nowej Rudzie –  Placówka prywatna powstała na bazie części obiektów zlikwidowanej KWK „Nowa Ruda”. W skład placówki wchodzi Podziemna Trasa Turystyczna „Kopalni Węgla Kamiennego w Nowej Rudzie”, wykorzystująca sztolnię ćwiczebną Zespołu Szkół Górniczych. W skład ekspozycji, prezentowanej w budynku dawnej dyspozytorni wchodzi wystawa, prezentująca noworudzkie górnictwo węgla kamiennego: jego historię i organizację, górnicze narzędzia i urządzenia, stroje i ubiory robocze oraz modele dawnych budynków i maszyn. Ponadto zobaczyć można oryginalne: piece oraz konstrukcję szybu "Lech". W skład podziemnej części muzeum wchodzi trasa turystyczna o długości 700 metrów, urządzona w dawnym polu górniczym "Piast". Podczas zwiedzania trasy prezentowane są m.in. technologie zabezpieczania chodników, metody wydobycia i transportu węgla, urządzenia górnicze (kombajn górniczy, wrębiarka). Do ciekawostek trasy należą m.in. okazy skamieniałej araukarii czy tzw. "ul" czyli górnicza ubikacja. Przewidziane jest również spotkanie ze Skarbnikiem. Zwiedzanie trasy kończy przejazd elektryczną kolejką, mogącą zabrać do 36 osób. 

Punkt na trasie ul. Tuczyn - stacja kolejowa Nowa Ruda Przedmieście - przystanek osobowy na linii Wałbrzych Główny – Nowa Ruda – Kłodzko Główne 286

{gallery}aktualnosci/szlakczarny/{/gallery}

]]>
it@um.nowaruda.pl (wbp) Szlaki turystyczne Wed, 22 Jun 2016 10:49:31 +0000
Spacer po Nowej Rudzie http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/1179-spacer-po-nowej-rudzie http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/1179-spacer-po-nowej-rudzie

To propozycja dla pasjonatów historii. Miasto nie zniszczone w czasie działań wojennych, ma sporo zabytkowych obiektów, które warto zobaczyć.

Czas przejścia: ok. 2 godz.

Punkt na trasie  Rynek i Ratusz - obecny jest 3 noworudzkim ratuszem w tej lokalizacji, a 4. historycznie. Zbudowany został w 1884 r. w stylu biedermeier. W okresie 1892-1894 powiększono go poprzez podniesienie dachu oraz ozdobiono (portal, wykusze i okienne szczyty). W północno - zachodnim narożniku budynku wmurowano fontannę z barokową figurą Św. Floriana (1756 r.). Ratusz, jeden z najładniejszych w Polsce, jest budowlą reprezentacyjną. Niegdyś wokół niego budowano kramy kupieckie oraz sukiennice. Ciekawostką są znajdujące się w Ratuszu gabloty z odciskiem paleozoicznego gada (Dateosaurus macrourus), żyjącego kiedyś na tym terenie. Jest to siedziba władz miejskich.

Znaczek turystyczny z ratuszem można nabyć w punkcie Informacji Turystycznej w Nowej Rudzie – Rynek 2. Noworudzki Rynek został wytyczony ok. 1442 r. Ma kształt prostokąta lekko pochylonego na północ, otoczonego budynkami wybudowanymi w różnych latach. Wychodzi z niego 6 ulic. Warta uwagi jest pierzeja północno-wschodnia, najstarsza, z zachowanymi podcieniami.

Punkt na trasie Rynek - fontanna z grupą figuralną św. Jana Chrzciciela - pomnik z brązu z 1909 r. wykonany wg projektu prof. Werner-Schwarzburga z Wrocławia. Przedstawia scenę chrztu Jezusa. Cokół i balustrada wykonana z granitu strzelińskiego. 

Punkt na trasie Rynek – figura św. Floriana – od 1908 r. wmurowana w naroże Ratusza na nowym cokole. Rzeźba z piaskowca, wykonana prawdopodobnie w pracowni Michaela Klahra w 1756 r., fundowana przez miasto. Pierwotnie stała przy studni na środku Rynku, w 1855 r. przeniesiono ją do poł.-zach. części. 

Punkt na trasie ul. Piłsudskiego 2 – Zamek Stillfriedów - pierwsza wzmianka z 1352 r. mówi o drewnianym zamku na kamiennych fundamentach wybudowanym przez Wusthuba (właściciela Nowej Rudy), kolejny właściciel von Donyn polecił w tym miejscu wznieść zamek kamienny, a kolejny, von Stilfried w latach 1536-1550 zleca jego rozbudowę. W 1622 r. zamek spłonął w czasie najazdu na miasto wojsk cesarskich. W 1663 r. dokonano odbudowy i przebudowy zamku. Kolejne przebudowy spowodowały, że widoczne są różne formy architektoniczne, ale dominującym stylem całego obiektu pozostaje późny barok. Okazały czteroskrzydłowy budynek z wewnętrznym dziedzińcem i pięcioosiowym portykiem zwieńczonym balustradą i mansardowym dachem wznosi się na krawędzi skarpy tzw. górnego miasta i od strony południowo - zachodniej zamyka, wraz z dawnym placem przedzamcza, noworudzki rynek. Obecnie własność prywatna. 

Punkt na trasie ul. Kościelna 11 - kościół pw. św. Mikołaja – zbudowany, w miejscu wcześniej tu zlokalizowanych świątyń, w latach 1885-1890 tj. po pożarze miasta w 1884 r. Jest to neogotycka świątynia, 3. nawowa, na planie krzyża łacińskiego, jedna z piękniejszych na Dolnym Śląsku, nawiązuje do francuskich katedr i niemieckich kościołów halowych. Istotnym elementem jest 72 m. wieża. Najcenniejsze elementy jego wyposażenia pochodzą z XIX, a nawet XV w. Szczególnie cenne są: gotycka kamienna figura św. Krzysztofa z 1511 r., gotycka drewniana polichromowana figura Matki Bożej z XV w., rzeźba św. Franciszka z Asyżu i figura św. Mikołaja. We wnętrzu uwagę zwracają: ołtarz główny, 6 ołtarzy bocznych, rzeźby 12 apostołów, a także płyta nagrobna ks. Hoffmana w nawie głównej i żyrandole wzorowane na tych z katedry w Akwizgranie. 

Punkt na trasie ul. Kościelna 1 – dawny dom zarządu – powstały w 1849 r. w miejscu jednego z 4 noworudzkich browarów, w sieni, na lewo od wejścia, znajduje się płaskorzeźba z noworudzkim herbem wykonana z czerwonego piaskowca. Miejsce zebrań magistratu do końca lat 80. XIX w. 

Punkt na trasie ul. Kościelna 30 - Dwór wzniesiony w 1598 r. przez Bernharda von Stillfrieda z charakterystycznym portalem wykonanym przez włoskiego kamieniarza, o czym świadczą liczne motywy zdobnicze. W czasie wojny 30-letniej oraz w drugiej poł. XVIII w. dwór pełnił okresowo siedzibę właścicieli dóbr noworudzkich. W latach 1796-1816 w jednej z sal odprawiane były nabożeństwa dla wspólnoty ewangelickiej. Następnie został odkupiony od rodziny von Magnis, kolejnych właścicieli, przez rodzinę Tschischwitzów, w których posiadaniu znajdował się do lat 30. XIX w. Następnym właścicielem był Alfred von Aulock z Poliwody. W 1823 r. dwór spłonął, po czym został odbudowany jeszcze w pierwszej poł. XIX w. Przebudowany w latach 1850-1860, kiedy dobudowano wieżę w stylu nawiązującym do neoklasycyzmu i tudorowskiego neogotyku. Do roku 1930 pełnił funkcję siedziby szlacheckiej, później użytkowany był jako rządcówka. Piwnice dworu od XVI w. były przeznaczone na magazyn wina. Dwór, po 1945r., był budynkiem użyteczności publicznej, obecnie jest własnością prywatną. 

Punkt na trasie ul. Fredry 1 dawny dom handlowy Wolfa (ze sfinksem nazywanym syrenką noworudzką oraz płaskorzeźbą, przedstawiająca historię transportu, wykonaną z ceramiki bolesławieckiej). Budynek powstały w końcu XVI w. W XVIII w. należał do jednego z bogatszych noworudzkich sukienników Antona Michaela Wolfa prowadzącego interesy handlowe z kupcami zamorskimi, o czym może świadczyć znajdujący się na narożniku budynku sfinks z uskrzydloną głową nazywany również noworudzką syrenką. W 1920 r. otrzymał nową dekorację fasady wykonaną z ceramicznych plakiet z ceramiki bolesławieckiej przedstawiającą środki transportu z lat 30-tych XIX w. oraz początku XX w. 

Punkt na trasie figura św. Jana Nepomucena z 1706 r. - najstarsza rzeźba świętego w Nowej Rudzie, patrona tonących i spowiedników. Skrzyżowanie ul. Podjazdowej, Cmentarnej i Fredry. 

Punkt na trasie ul. Cmentarna 31 - kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny - kościół drewniany istniał w tym miejscu pod koniec XV w. Obecną świątynię wzniesiono w latach ok. 1500 – 1502, jako kościół parafialny pw. św. Mikołaja, gdy przeniesiono tutaj siedzibę  parafii z kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Nowe wezwanie kościół otrzymał przed 1693 r. Od 1693 r. zwany był także Kościołem Brackim z uwagi na istnienie erygowanego przy nim Bractwa NMP. Swój obecny wygląd zawdzięcza przebudowie, jaka miała miejsce w latach ok. 1700 – 1730. Przy kościele zachował się stary kamienny bruk, a nad jednym z bocznych wejść, obok kamiennego krzyża, znajduje się barokowa płaskorzeźba przedstawiająca wniebowzięcie NMP. 

Punkt na trasie ul. Cmentarna – schody, brama wejściowa i cmentarz –kamienne schody prowadzą do bramy wejściowej, która mieści rzeźbę piety, jedną z dwóch w mieście. Dalej po lewej stronie od wejścia zachowała się tablica pamiątkowa upamiętniającą wojnę prusko – austriacką z polskimi nazwiskami. Na cmentarzu zachowały się kaplice z grobami zmarłych z rodzin Rose i Nave oraz kwatera z grobami górników noworudzkiej kopalni, którzy zginęli w katastrofie górniczej w 1941 r.

Punkt na trasie ul. Cmentarna - Kaplica Loretańska – jedyna zachowana na Ziemi Kłodzkiej. Konsekrowana w 1768 r. Pierwszy remont obiektu miał miejsce w 1884 r., ostatni do II wojny światowej w 1918 r. Po wojnie kaplicę wyremontowano staraniem Fundacji Odnowy Ziemi Noworudzkiej przy współpracy samorządu miasta. Przed noworudzką kaplicą loretańską w latach 1773 – 1841 powstał zespół rzeźb: Chrystus na Krzyżu, Matka Boska, św. Józef, a poniżej modlący się Jezus w Ogrójcu i 3 rzeźby śpiących apostołów, prowadzą do niej monumentalne schody. 

Punkt na trasie ul. Cmentarna 53 –w oddali  kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego – historycznie pierwsza świątynia w Nowej Rudzie, związana z pierwszą wzmianką o Nowej Rudzie wymieniającą jej proboszcza Reynharda w 1337 r. Zlokalizowany jest w najstarszej części miasta. Wg legendy powódź przyniosła w to miejsce drewniany krzyż. Uznano to za znak boży i postawiono na pamiątkę tego zdarzenia drewnianą świątynię. Wokół  pobudowano domostwa i tak powstała osada zwana Neurode ("Nowe karczowisko"). Pierwszą drewnianą świątynię spalili husyci w 1428 r. Odbudowano ją również jako drewnianą. Kościół stracił na znaczeniu w 1502 r., gdy wybudowano murowany i lepiej usytuowany ówczesny kościół pw. św. Mikołaja (obecnie kościół Wniebowzięcia NMP). W 1726 r. na jego miejscu wzniesiono świątynię murowaną, w stylu barokowym. Jest to budowla jednonawowa, prostokątna, o salowym wnętrzu przechodzącym w węższe, trójbocznie zakończone prezbiterium, z wieżą od frontu i z romańskimi oknami. We wnętrzu główny ołtarz to jednocześnie XII i XIV stacja Drogi Krzyżowej. Nad tabernakulum znajduje się olbrzymi krucyfiks przedstawiający konanie Chrystusa, natomiast pod mensą ołtarzową przedstawione jest złożenie do grobu. 

Punkt na trasie ul. Nadrzeczna - Domy Tkaczy – ciąg 6 budynków, zwróconych podcieniami w kierunku rzeki, powstałych w latach 1708-1818. Są to domy 2 lub 3 taktowe. W przednie takty wbudowano sklepione podcienia wsparte na słupach z czerwonego piaskowca. Pod podcieniami prowadzi ciąg pieszy. Pierwotnie drewniane, przebudowane i podwyższone końcem XIX w. Zachowały się kamienne, datowane portale. Jedyny zachowany drewniany dom z podcieniami wyburzono w 1960 r. 

Punkt na trasie ul. Podjazdowa – Most Zamkowy - zabytkowy, kamienny wiadukt w ciągu ul. Piłsudskiego, nad ul. Podjazdową (jeden z najstarszych na Dolnym Śląsku). Obydwie ulice wychodzą z Rynku, a most umożliwia ich skrzyżowanie na różnych poziomach (jest dwuprzelotowy) i uwidacznia różnice poziomów w obszarze miasta. Znajdują się na nim daty budowy i remontów (1626, 1796, 1846).

]]>
it@um.nowaruda.pl (wbp) Szlaki turystyczne Wed, 22 Jun 2016 10:51:53 +0000
Spacer osobliwości http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/1180-spacer-osobliwosci http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/1180-spacer-osobliwosci

Propozycja spaceru, który pozwoli dostrzec niezwykłość miejsca jakim jest Nowa Ruda. Lokalizacja na małym obszarze niezliczonej wręcz ilości zabytków oraz ciekawych miejsc. Ciekawostki związane z miastem oraz historyczne pamiątki na trasie.

Czas przejścia – ok. 2h 30min

Punkt na trasie Rynek i Ratusz - obecny jest 3 noworudzkim ratuszem w tej lokalizacji, a 4. historycznie. Zbudowany został w 1884 r. w stylu biedermeier. W okresie 1892-1894 powiększono go poprzez podniesienie dachu oraz ozdobiono (portal, wykusze i okienne szczyty). W północno - zachodnim narożniku budynku wmurowano fontannę z barokową figurą Św. Floriana (1756 r.). Ratusz, jeden z najładniejszych w Polsce, jest budowlą reprezentacyjną. Niegdyś wokół niego budowano kramy kupieckie oraz sukiennice. Ciekawostką są znajdujące się w Ratuszu gabloty z odciskiem paleozoicznego gada (Dateosaurus macrourus), żyjącego kiedyś na tym terenie. Jest to siedziba władz miejskich.

Znaczek turystyczny z ratuszem można nabyć w punkcie Informacji Turystycznej w Nowej Rudzie – Rynek 2. Noworudzki Rynek został wytyczony ok. 1442 r. Ma kształt prostokąta lekko pochylonego na północ, otoczonego budynkami wybudowanymi w różnych latach. Wychodzi z niego 6 ulic. Warta uwagi jest pierzeja północno-wschodnia, najstarsza, z zachowanymi podcieniami.

Punkt na trasie ul. Strzelecka 2a - popiersie Franza Eckerta - twórca hymnu Japonii urodził się 5 kwietnia 1852 r. w Nowej Rudzie (wówczas Neurode) w rodzinie urzędnika sądowego. Tu zamieszkiwał w domu przy ulicy Kirchenstrasse 115/116 (obecnie ul. Kościelna). W 1880 r. japońskie ministerstwo marynarki wojennej zleciło Eckertowi skomponowanie hymnu narodowego. Muzyk wybrał melodię japońską napisaną przez Hayashiego Hiromoriego na tradycyjne instrumenty japońskie, którą zaaranżował i rozbudował brzmieniowo do gry na instrumentach europejskich. Franz Eckert zmarł w wyniku choroby nowotworowej 8 sierpnia 1916 r. w Seulu i tam został pochowany na cmentarzu dla obcokrajowców. 

Punkt na trasie ul. Strzelecka przed wejściem do hotelu Parkowa - figura Św. Trójcy i pień skrzemieniałego drzewa – barokowa figura św. Trójcy wykonana w 1798 r. z piaskowca. Fundatorem był Franz Rosenberger. Na wysokim cokole z łacińską inskrypcją umieszczona jest Trójca św., poniżej MB Bolesna i św. Franciszek Ksawery. 

Pień skrzemieniałego drzewa został wydobyty z KWK „Nowa Ruda”. To skamielina flory górnokarbońskiej sprzed około 250 mln lat.

Punkt na trasie ul. Strzelecka 2a - aleja gwiazd  - w Nowej Rudzie co rocznie odbywa się Międzynarodowy Festiwal Filmowy. Festiwal promuje kino amatorskie i niezależne, a także ważniejsze produkcje kina polskiego i światowego. Gośćmi festiwalu są znane postacie świata filmowego, które na pamiątkę zostawiają odciski dłoni umieszczane w alei gwiazd. 

Punkt na trasie ul. Sybiraków przed Miejskim Ośrodkiem Kultury - obeliski trudu górniczego i Sybiraków 

Punkt na trasie ul. Kopernika 8 – drukarnia Wilhelma Wenzela Klambta - budynek powstał w latach 1860-1870 i był systematycznie rozbudowywany. Najstarsza, parterowa część, reprezentująca skromne budownictwo ceglane, zwrócona jest szczytowo do ulicy. Obok jest willa, należąca niegdyś do rodziny Rose, właścicieli wydawnictwa, zbudowana 1886 r. w stylu budownictwa ceglanego, nawiązująca do architektury średniowiecznej, renesansu i manieryzmu oraz ogród z ciekawym starodrzewiem. Drukarnia działała od poł. XIX w. do końca II wojny światowej oraz po wojnie, jako Zakłady Graficzne Klambt. Później działała w obiekcie jedna z pierwszych w kraju szkoła poligraficzna (od 1946 r.), obecnie Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych. 

Punkt na trasie ul. Bohaterów Getta 29 - budynek byłego sądu - zbudowany na wzniesieniu Kobenberg w latach 1887-1889 w stylu neorenesansu, z cegły zdobionej piaskowcem. Swoją pierwotną funkcję pełnił do lat 50. XX w., następnie stał się siedzibą lokalnej milicji i Policji. Do budynku przylega, ogrodzony ceglanym murem budynek więzienia, obecnie aresztu, także z czerwonej cegły. 

Punkt na trasie  ul. Podjazdowa – Most Zamkowy - zabytkowy, kamienny wiadukt w ciągu ul. Piłsudskiego, nad ul. Podjazdową (jeden z najstarszych na Dolnym Śląsku). Obydwie ulice wychodzą z Rynku, a most umożliwia ich skrzyżowanie na różnych poziomach (jest dwuprzelotowy) i uwidacznia różnice poziomów w obszarze miasta. Znajdują się na nim daty budowy i remontów (1626, 1796, 1846). 

Punkt na trasie ul. Podjazdowa 8 - kawiarnia Biała Lokomotywa - nazwa związana jest z Festiwalem Studentów Szkół Artystycznych, odbywającym się cyklicznie w Nowej Rudzie w latach 70. XX w. i heppeningiem „Biała lokomotywa”. W lokalu mistrz świata baristów podaje kawę w wielu wariantach smakowych.

Punkt na trasie ul. Piastów 5 - budynek w zwartym ciągu zabudowy pierzei ulicy, czterokondygnacyjny, na rzucie nieregularnym. Otwór drzwiowy zamykany łukowo z datowaniem na zwieńczeniu, u góry zdobiony płaskorzeźbą symbolizująca dzień i noc – zdrowie i chorobę oraz rzeźba koguta. Dawny dom aptekarza. 

Punkt na trasie ul. Cicha -  wiadukt kolejowy nad doliną Woliborki – wzniesiony w latach 1879 - 1880, niegdyś uważany za "najwyższy w całej monarchii", tzw. "Czarny Most". Wysokość od osi toru do powierzchni lustra wody rzeki wynosi 36m. Biegnie po łuku. Na 4 kamiennych pylonach oraz 3 filarach z czerwonego piaskowca położono 2 nitowane stalowe konstrukcje o długości 148m. Jedną zdjęto w 1993 r., by zmniejszyć nacisk na filary.

Punkt na trasie nitowany most pomiędzy placem Grunwaldzkim, a dawniejszym placem rybnym (zaplecze budynku przy ul. Cmentarnej 23) z nawierzchni drewnianej. Punkt widokowy. 

Punkt na trasie ul. Nadrzeczna - Domy Tkaczy – ciąg 6 budynków, zwróconych podcieniami w kierunku rzeki, powstałych w latach 1708-1818. Są to domy 2 lub 3 taktowe. W przednie takty wbudowano sklepione podcienia wsparte na słupach z czerwonego piaskowca. Pod podcieniami prowadzi ciąg pieszy. Pierwotnie drewniane, przebudowane i podwyższone  końcem XIX w. Zachowały się kamienne, datowane portale. Jedyny zachowany drewniany dom z podcieniami wyburzono w 1960 r.

Punkt na trasie ul. Cmentarna - Kaplica Loretańska – jedyna zachowana na Ziemi Kłodzkiej. Konsekrowana w 1768 r. Pierwszy remont obiektu miał miejsce w 1884 r., ostatni do II wojny światowej w 1918 r. Po wojnie kaplicę wyremontowano staraniem Fundacji Odnowy Ziemi Noworudzkiej przy współpracy samorządu miasta. Przed noworudzką kaplicą loretańską w latach 1773 – 1841 powstał zespół rzeźb: Chrystus na Krzyżu, Matka Boska, św. Józef, a poniżej modlący się Jezus w Ogrójcu i 3 rzeźby śpiących apostołów, prowadzą do niej monumentalne schody. 

Punkt na trasie ul. Cmentarna 31 - kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny -kościół drewniany istniał w tym miejscu pod koniec XV w. Obecną świątynię wzniesiono w latach ok. 1500 – 1502, jako kościół parafialny pw. św. Mikołaja, gdy przeniesiono tutaj siedzibę  parafii z kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Nowe wezwanie kościół otrzymał przed 1693 r. Od 1693 r. zwany był także Kościołem Brackim z uwagi na istnienie erygowanego przy nim Bractwa NMP. Swój obecny wygląd zawdzięcza przebudowie, jaka miała miejsce w latach ok. 1700 – 1730. Przy kościele zachował się stary kamienny bruk, a nad jednym z bocznych wejść, obok kamiennego krzyża, znajduje się barokowa płaskorzeźba przedstawiająca wniebowzięcie NMP. 

Punkt na trasie figura św. Jana Nepomucena z 1706 r. - najstarsza rzeźba świętego w Nowej Rudzie, patrona tonących i spowiedników. Skrzyżowanie ul. Podjazdowej, Cmentarnej i Fredry. 

Punkt na trasie ul. Fredry 1 dawny dom handlowy Wolfa (ze sfinksem nazywanym syrenką noworudzką oraz płaskorzeźbą, przedstawiająca historię transportu, wykonaną z ceramiki bolesławieckiej). Budynek powstały w końcu XVI w. W XVIII w. należał do jednego z bogatszych noworudzkich sukienników Antona Michaela Wolfa prowadzącego interesy handlowe z kupcami zamorskimi, o czym może świadczyć znajdujący się na narożniku budynku sfinks z uskrzydloną głową nazywany również noworudzką syrenką. W 1920 r. otrzymał nową dekorację fasady wykonaną z ceramicznych plakiet z ceramiki bolesławieckiej przedstawiającą środki transportu z lat 30-tych XIX w. oraz początku XX w. 

Punkt na trasie ul. Fredry 6 - budynek prawdopodobnie powstał w miejscu dawnej ujeżdżalni konnej w latach 1800-1807. Później były tam 2 gospody. Warte uwagi są sklepienia, dwa późno barkowe portale z datami 1800 i 1807 oraz inicjałem O (noworudzka rodzina Opitzów). W okresie przedwojennym znajdowała się tam gospoda „Pod Gwiazdą”, po 1945 r. piwiarnia „Pod Beczką”. 

Punkt na trasie ul. Fredry  15 – budynek mieszkalno-usługowy - dawny młyn – budynek wymieniany już w dokumencie z 1352 r. jako młyn należący wówczas do wsi Włodowice. Był to młyn dominialny, który przed 1807 r. został sprzedany i zmienił swoje przeznaczenie. W czasie przebudowy w końcu XIX w. podwyższony o 2 nadbudowane kondygnacje.    

Punkt na trasie  ul. Fredry 17 - dawny budynek teatru, kina, obecnie dom handlowy – budynek  wzniesiono około XIX w. W latach 1945-1989 mieściło się w nim kino, po którego likwidacji prowadzono tam działalność produkcyjną, usługową i handlową. 

Punkt na trasie ul. Kościelna 11 - plac przy kościele pw. św. Mikołaja – dawniej teren cmentarza, zabudowania plebani (trzykondygnacyjny, neogotycki budynek wzniesiony w latach 1887 - 1888), ocalały z pożaru w 1884 r. drewniany krzyż, wykonany w I poł. XVIII w. (barokowa figura Chrystusa z silnie rozwianym perizonium rozpięta na nowym krzyżu, dodanym na przeł. XIX/XX w.), kaplica z figurą piety, pod którą umieszczonoszczątki ludzkie ze zlikwidowanego przy rozbudowie kościoła cmentarza, płyty nagrobne w murze oporowym ul. Kościelnej, powyżej muru budynek klasztorny Zgromadzenia Córek Maryi Wspomożycielki, powstały w 1690 r. (data na portalu) jako wydłużony budynek zwrócony kalenicowo ku ulicy, nakryty dachem czterospadowym, przebudowanym w 1781 r. oraz budynek, w którym mieszkał Franz Eckert – twórca hymnu Japonii.  

Punkt na trasie ul. Kościelna nr 1 – dawny dom zarządu – powstały w 1849 r. w miejscu jednego z 4 noworudzkich browarów, w sieni, na lewo od wejścia, znajduje się płaskorzeźba z noworudzkim herbem wykonana z czerwonego piaskowca. Miejsce zebrań magistratu do końca lat 80. XIX w. W 1876 r. dobudowano kolejne piętro.

]]>
it@um.nowaruda.pl (wbp) Szlaki turystyczne Wed, 22 Jun 2016 10:54:35 +0000
Szlak Grodu nad rzeką Włodzicą http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/1181-szlak-grodu-nad-rzeka-wlodzica http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/1181-szlak-grodu-nad-rzeka-wlodzica

Spacer po najstarszej części miasta, w czasie którego nie tylko można podziwiać najcenniejsze zabytki Nowej Rudy, ale również najciekawsze i najbardziej osobliwe miejsca.

Czas przejścia: 2,5h.

Punkt na trasie Rynek i Ratusz - obecny jest 3 noworudzkim ratuszem w tej lokalizacji, a 4. historycznie. Zbudowany został w 1884 r. w stylu biedermeier. W okresie 1892-1894 powiększono go poprzez podniesienie dachu oraz ozdobiono (portal, wykusze i okienne szczyty). W północno - zachodnim narożniku budynku wmurowano fontannę z barokową figurą Św. Floriana (1756 r.). Ratusz, jeden z najładniejszych w Polsce, jest budowlą reprezentacyjną. Niegdyś wokół niego budowano kramy kupieckie oraz sukiennice. Ciekawostką są znajdujące się w Ratuszu gabloty z odciskiem paleozoicznego gada (Dateosaurus macrourus), żyjącego kiedyś na tym terenie. Jest to siedziba władz miejskich.

Znaczek turystyczny z ratuszem można nabyć w punkcie Informacji Turystycznej w Nowej Rudzie – Rynek 2. Noworudzki Rynek został wytyczony ok. 1442 r. Ma kształt prostokąta lekko pochylonego na północ, otoczonego budynkami wybudowanymi w różnych latach. Wychodzi z niego 6 ulic. Warta uwagi jest pierzeja północno-wschodnia, najstarsza, z zachowanymi podcieniami.  

Punkt na trasie Rynek - fontanna z grupą figuralną św. Jana Chrzciciela - pomnik z brązu z 1909r. wykonany wg projektu prof. Werner-Schwarzburga z Wrocławia, przedstawia scenę chrztu Jezusa. Cokół i balustrada wykonana z granitu strzelińskiego. 

Punkt na trasie Rynek – figura św. Floriana – od 1908 r. wmurowana w naroże Ratusza na nowym cokole. Rzeźba z piaskowca, wykonana prawdopodobnie w pracowni Michaela Klahra w 1756 r., fundowana przez miasto. Pierwotnie stała przy studni na środku Rynku, w 1855 r. przeniesiono ją do poł.-zach. części.

Punkt na trasie ul. Piłsudskiego 2 – Zamek Stillfriedów - pierwsza wzmianka z 1352 r. mówi o drewnianym zamku na kamiennych fundamentach wybudowanym przez Wusthuba (właściciela Nowej Rudy), kolejny właściciel von Donyn polecił w tym miejscu wznieść zamek kamienny, a kolejny, von Stilfried w latach 1536-1550 zleca jego rozbudowę. W 1622 r. zamek spłonął w czasie najazdu na miasto wojsk cesarskich. W 1663 r. dokonano odbudowy i przebudowy zamku. Kolejne przebudowy spowodowały, że widoczne są różne formy architektoniczne, ale dominującym stylem całego obiektu  pozostaje późny barok. Okazały czteroskrzydłowy budynek z wewnętrznym dziedzińcem i pięcioosiowym portykiem zwieńczonym balustradą i mansardowym dachem wznosi się na krawędzi skarpy tzw. górnego miasta i od strony południowo - zachodniej zamyka, wraz z dawnym placem przedzamcza, noworudzki rynek. Obecnie własność prywatna. 

Punkt na trasie ul. Kościelna 11 - kościół pw. św. Mikołaja – zbudowany, w miejscu wcześniej tu zlokalizowanych świątyń, w latach 1885-1890 tj. po pożarze miasta w 1884 r. Jest to neogotycka świątynia, 3. nawowa, na planie krzyża łacińskiego, jedna z piękniejszych na Dolnym Śląsku, nawiązuje do francuskich katedr i niemieckich kościołów halowych. Istotnym elementem jest 72 m. wieża. Najcenniejsze elementy jego wyposażenia pochodzą z XIX, a nawet XV w. Szczególnie cenne są: gotycka kamienna figura św. Krzysztofa z 1511 r., gotycka drewniana polichromowana figura Matki Bożej z XV w., rzeźba św. Franciszka z Asyżu i figura św. Mikołaja. We wnętrzu uwagę zwracają ołtarz główny, 6 ołtarzy bocznych, rzeźby 12 apostołów, a także płyta nagrobna ks. Hoffmana w nawie głównej i żyrandole wzorowane na tych z katedry w Akwizgranie. 

Punkt na trasie  ul. Fredry - dawny budynek teatru, kina, obecnie dom handlowy – budynek  wzniesiono około XIX w. W latach 1945-1989 mieściło się w nim kino, po którego likwidacji prowadzono tam działalność produkcyjną, usługową i handlową. 

Punkt na trasie ul. Fredry  15 – budynek mieszkalno-usługowy  -  dawny młyn – budynek wymieniany już w dokumencie z 1352 r. jako młyn należący wówczas do wsi Włodowice. Był to młyn dominialny, który przed 1807 r. został sprzedany i zmienił swoje przeznaczenie. W czasie przebudowy w końcu XIX w. podwyższony o 2 nadbudowane kondygnacje. 

Punkt na trasie ul. Fredry 6 -  budynek prawdopodobnie powstał w miejscu dawnej ujeżdżalni konnej w latach 1800-1807. Później były tam 2 gospody. Warte uwagi są sklepienia, dwa późno barkowe portale z datami 1800 i 1807 oraz inicjałem O (noworudzka rodzina Opitzów). W okresie przedwojennym znajdowała się tam gospoda „Pod Gwiazdą”, po 1945 r. piwiarnia „Pod Beczką”.

Punkt na trasie ul. Fredry 1 dawny dom handlowy Wolfa (ze sfinksem nazywanym syrenką noworudzką oraz płaskorzeźbą, przedstawiająca historię transportu, wykonaną z ceramiki bolesławieckiej). Budynek powstały w końcu XVI w. W XVIII w. należał do jednego z bogatszych noworudzkich sukienników Antona Michaela Wolfa prowadzącego interesy handlowe z kupcami zamorskimi, o czym może świadczyć znajdujący się na narożniku budynku sfinks z uskrzydloną głową nazywany również noworudzką syrenką. W 1920 r. otrzymał nową dekorację fasady wykonaną z ceramicznych plakiet z ceramiki bolesławieckiej przedstawiającą środki transportu z lat 30-tych XIX w. oraz początku XX w. 

Punkt na trasie figura św. Jana Nepomucena z 1706 r. - najstarsza rzeźba świętego w Nowej Rudzie, patrona tonących i spowiedników. Skrzyżowanie ul. Podjazdowej, Cmentarnej i Fredry. 

Punkt na trasie ul. Piastów pomnik św. Jana Nepomucena z 1752 r. 

Punkt na trasie ul. Nadrzeczna Domy Tkaczy – ciąg 6 budynków, zwróconych podcieniami w kierunku rzeki, powstałych w latach 1708-1818. Są to domy 2 lub 3 taktowe. W przednie takty wbudowano sklepione podcienia wsparte na słupach z czerwonego piaskowca. Pod podcieniami prowadzi ciąg pieszy. Pierwotnie drewniane, przebudowane i podwyższone końcem XIX w. Zachowały się kamienne, datowane portale. Jedyny zachowany drewniany dom z podcieniami wyburzono w 1960 r.

Punkt na trasie ul. Cmentarna 53 - kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego – historycznie pierwsza świątynia w Nowej Rudzie, związana z pierwszą wzmianką o Nowej Rudzie wymieniającą jej proboszcza Reynharda w 1337 r. Zlokalizowany jest w najstarszej części miasta. Wg legendy powódź przyniosła w to miejsce drewniany krzyż. Uznano to za znak boży i postawiono na pamiątkę tego zdarzenia drewnianą świątynię. Wokół  pobudowano domostwa i tak powstała osada zwana Neurode ("Nowe karczowisko"). Pierwszą drewnianą świątynię spalili husyci w 1428 r. Odbudowano ją również jako drewnianą. Kościół stracił na znaczeniu w 1502 r., gdy wybudowano murowany i lepiej usytuowany ówczesny kościół pw. św. Mikołaja (obecnie kościół Wniebowzięcia NMP). W 1726 r. na jego miejscu wzniesiono świątynię murowaną, w stylu barokowym. Jest to budowla jednonawowa, prostokątna, o salowym wnętrzu przechodzącym w węższe, trójbocznie zakończone prezbiterium, z wieżą od frontu i z romańskimi oknami. We wnętrzu główny ołtarz to jednocześnie XII i XIV stacja Drogi Krzyżowej. Nad tabernakulum znajduje się olbrzymi krucyfiks przedstawiający konanie Chrystusa, natomiast pod mensą ołtarzową przedstawione jest złożenie do grobu. 

Punkt na trasie ul. Cmentarna - Kaplica Loretańska – jedyna zachowana na Ziemi Kłodzkiej. Konsekrowana w 1768 r. Pierwszy remont obiektu miał miejsce w 1884 r., ostatni do II wojny światowej w 1918 r. Po wojnie kaplicę wyremontowano staraniem Fundacji Odnowy Ziemi Noworudzkiej przy współpracy samorządu miasta. Przed noworudzką kaplicą loretańską w latach 1773 – 1841 powstał zespół rzeźb: Chrystus na Krzyżu, Matka Boska, św. Józef, a poniżej modlący się Jezus w Ogrójcu i 3 rzeźby śpiących apostołów, prowadzą do niej monumentalne schody.

Punkt na trasie ul. Cmentarna 23 - budynek dawnego młyna  wodnego – na ścianie budynku znajdują się 2 kartusze herbowe z literami LG (Ludwik Goetzen) i czeskimi lwami z datą 1758. Po wojnie w budynku tym była fabryka zabawek, a teraz jest siedziba Noworudzkiego Towarzystwa Budownictwa Społecznego. 

Punkt na trasie ul. Cmentarna 31 - kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny - kościół drewniany istniał w tym miejscu pod koniec XV w. Obecną świątynię wzniesiono w latach ok. 1500 – 1502, jako kościół parafialny pw. św. Mikołaja, gdy przeniesiono tutaj siedzibę  parafii z kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Nowe wezwanie kościół otrzymał przed 1693 r. Od 1693 r. zwany był także Kościołem Brackim z uwagi na istnienie erygowanego przy nim Bractwa NMP. Swój obecny wygląd zawdzięcza przebudowie, jaka miała miejsce w latach ok. 1700 – 1730. Przy kościele zachował się stary kamienny bruk, a nad jednym z bocznych wejść, obok kamiennego krzyża, znajduje się barokowa płaskorzeźba przedstawiająca wniebowzięcie NMP. 

Punkt na trasie ul. Podjazdowa 8 – kawiarnia Biała Lokomotywa - nazwa związana jest z Festiwalem Studentów Szkół Artystycznych, odbywającym się cyklicznie w Nowej Rudzie w latach 70. XX w. i heppeningiem „Biała lokomotywa”. W lokalu mistrz świata baristów podaje kawę w wielu wariantach smakowych.

Punkt na trasie ul. Podjazdowa - Most Zamkowy - zabytkowy, kamienny wiadukt w ciągu ul. Piłsudskiego, nad ul. Podjazdową (jeden z najstarszych na Dolnym Śląsku). Obydwie ulice wychodzą z Rynku, a most umożliwia ich skrzyżowanie na różnych poziomach (jest dwuprzelotowy) i uwidacznia różnice poziomów w obszarze miasta. Znajdują się na nim daty budowy i remontów (1626, 1796, 1846).

]]>
it@um.nowaruda.pl (wbp) Szlaki turystyczne Wed, 22 Jun 2016 10:58:30 +0000
Niebieski Szlak Przyjaźni Polsko-Czeskiej http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/1182-niebieski-szlak-przyjazni-polsko-czeskiej http://um.nowaruda.pl/pl/turystyka/2013-05-27-14-23-15/1182-niebieski-szlak-przyjazni-polsko-czeskiej

Szlak powstał z inicjatywy koła PTTK im. Gwarków Noworudzkich i we współpracy z Klubem Czeskich Turystów z Broumova. Pozwala przejść malowniczą trasą z Nowej Rudy do Broumova z uwzględnieniem na trasie najciekawszych elementów historycznych i przyrodniczych.

Czas  przejścia: 2 h 10 min.

Punkt na trasie ul. Kolejowa - stacja PKP - przez miasto przebiega linia kolejowa Kłodzko – Wałbrzych, obecnie jedna z najpiękniejszych w Polsce. Powstała w latach 1879-1880, a przebudowana do dwutorowej w latach 1903-12. Pierwotnie miała to być część Śląskiej Kolei Górskiej, będącej elementem połączenia Berlina z Wiedniem. Służyła nie tylko połączeniom pasażerskim, ale też do wywożenia węgla z noworudzkich kopalń. Linia przechodzi przez 3 dwukomorowe tunele, 8 bardzo wysokich wiaduktów oraz 2 mosty o konstrukcji stalowej. Z wiaduktów można oglądać piękne krajobrazy. Budynek stacji rozbudowano prawdopodobnie w 1903 r. w stylu neoklasycystycznym łączonym ze stylem arkadowym. 

Punkt na trasie ul. Kościelna 30 - Dwór wzniesiony w 1598 r. przez Bernharda von Stillfrieda z charakterystycznym portalem wykonanym przez włoskiego kamieniarza, o czym świadczą liczne motywy zdobnicze. W czasie wojny 30-letniej oraz w drugiej poł. XVIII w. dwór pełnił okresowo siedzibę właścicieli dóbr noworudzkich. W latach 1796-1816 w jednej z sal odprawiane były nabożeństwa dla wspólnoty ewangelickiej. Następnie został odkupiony od rodziny von Magnis, kolejnych właścicieli, przez rodzinę Tschischwitzów, w których posiadaniu znajdował się do lat 30. XIX w. Następnym właścicielem był Alfred von Aulock z Poliwody. W 1823 r. dwór spłonął, po czym został odbudowany jeszcze w pierwszej poł. XIX w. Przebudowany w latach 1850-1860, kiedy dobudowano wieżę w stylu nawiązującym do neoklasycyzmu i tudorowskiego neogotyku. Do roku 1930 pełnił funkcję siedziby szlacheckiej, później użytkowany był jako rządcówka. Piwnice dworu od XVI w. były przeznaczone na magazyn wina. Dwór, po 1945 r., był budynkiem użyteczności publicznej, obecnie jest własnością prywatną. 

Punkt na trasie przejście przez most nad linią kolejową Kłodzko – Wałbrzych, znanym lokalnie jako zielony most GPS: 50º34'39.2"N 016º29'33.5"E 468m

Punkt na trasie zbocza Góry Krępiec  GPS: 50º34'31.6"N 016º29'10.0"E 484m

Punkt na trasie wyrobisko kamieniołomów

Punkt na trasie leśne rozdroże GPS: 50º34'27.4"N 016º29'01.2"E 528m 

Punkt na trasie most kolejowy we Włodowicach GPS: 50º34'19.8"N 016º28'39.3"E 427m 

Punkt na trasie Włodowice 28 - kościół św. Piotra Kanizjusza (GPS: 50º34'29.4"N 016º28'35.2"E 403m

Punkt na trasie droga do Świerk  GPS: 50º34'30.4"N 016º28'32.7"E 414m 

Punkt na trasie widok na piaskowcowy kanion GPS: 50º34'33.2"N 016º28'22.5"E 430m 

Punkt na trasie piękna panorama Włodowic i Nowej Rudy

Punkt na trasie przydrożna  kaplica, obok której rośnie dąb papieski GPS: 50º34'24.3"N 016º28'09.5"E 466m 

Punkt na trasie  wzniesienie gaik GPS: 50º34'20.1"N 016º27'52.2"E 513m 

Punkt na trasie zabudowania Rzędziny (dawniej nazywanej Fluchtem), a następnie dolina Marcowskiego Potoku GPS: 50º34'33.2"N 016º27'13.4"E 473m 

Punkt na trasie rozdroże GPS: 50º34'40.8"N 016º26'57.2"E 516m 

Punkt na trasie skraj  lasu GPS: 50º34'48.6"N 016º26'51.0"E 526m 

Punkt na trasie granica państwa i skrzyżowanie z zielonym szlakiem granicznym (słupek nr 195/4) GPS: 50º34'56.0"N 016º26'39.1"E 551m słupek 195/4 (č. 195/4) 

Punkt na trasie wejście na zielony szlak wiodący do Sonova GPS: 50º34'54.8"N 016º26'25.2"E 511m 

 

{gallery}aktualnosci/szlakprzyjazni/{/gallery}

]]>
it@um.nowaruda.pl (wbp) Szlaki turystyczne Wed, 22 Jun 2016 11:00:36 +0000